Khi đồ điện tử dám để lộ phần ruột

Hầu hết đồ điện tử trong nhà bạn đều giấu ruột. Vỏ nhựa kín, sơn nhám, in tên hãng, và bên trong là một thế giới bạn không bao giờ nhìn thấy cho đến ngày nó hỏng. Đó là mặc định của cả một ngành. Nhưng thỉnh thoảng có người làm ngược lại.

Mùa hè 1998

Ngày 15 tháng 8 năm 1998, Apple bán ra chiếc iMac đầu tiên. Đó là sản phẩm lớn đầu tiên sau khi Steve Jobs quay lại công ty ông đồng sáng lập, và nó không giống bất cứ chiếc máy tính nào đang bày trên kệ lúc bấy giờ.

Máy tính thời đó có một màu duy nhất: be. Vuông vức, nặng, và được thiết kế để giấu xuống gầm bàn. iMac thì bọc trong lớp nhựa màu xanh Bondi bán trong, nhìn xuyên qua thấy được đường nét của bảng mạch và khung máy phía trong. Nó không cố tỏ ra là một thiết bị văn phòng. Nó là một món đồ để đặt lên bàn và nhìn.

Thứ iMac thực sự thay đổi không nằm ở cấu hình. Nó đổi cách người ta nghĩ về vị trí của đồ điện tử trong nhà. Trước đó, thiết bị công nghệ là thứ cần giấu đi cho gọn. Sau đó, nó có thể là một phần của nội thất.

Một thế hệ lớn lên cùng nhựa trong

Gần như cùng lúc, làn sóng ấy tràn sang đồ chơi điện tử. Máy chơi game cầm tay, máy console, tay cầm, tất cả đều có phiên bản vỏ trong với đủ màu khói, tím, cam. Trẻ con những năm cuối thập niên 90 lớn lên với hình ảnh những con ốc, những sợi dây và mạch điện nằm phơi sau lớp nhựa.

Với thế hệ đó, nhựa trong không phải là chi tiết kỹ thuật. Nó là ký ức. Và đó là lý do vì sao đến giờ, hễ thấy một món đồ để lộ ruột, nhiều người vẫn dừng lại nhìn lâu hơn bình thường.

Ba lý do người ta làm đồ trong suốt

Nhìn qua thì tưởng chỉ là chuyện thẩm mỹ. Thực ra có ba động cơ rất khác nhau, và chúng dẫn tới ba loại sản phẩm khác nhau.

• Để khoe phần kỹ thuật

  Đây là trường hợp của iMac và của máy chơi game. Nhà sản xuất muốn bạn thấy cấu trúc bên trong vì họ tự hào về nó. Lớp vỏ trong biến thứ vốn bị coi là phần xấu xí thành phần đẹp nhất.

• Để chứng minh bằng mắt

  Máy hút bụi có khoang chứa trong suốt không làm vậy cho đẹp. Người dùng nhìn thấy lượng bụi hút được sau mỗi lần dọn nhà, và không cần ai thuyết phục nữa. Chiếc bút bi thân trong cũng cùng logic, nhìn là biết còn bao nhiêu mực.

• Để không giấu được gì

  Ít người biết rằng radio và tivi bán trong nhà tù ở Mỹ đều có vỏ trong suốt. Lý do không liên quan gì đến thiết kế: quản giáo cần nhìn xuyên qua để chắc chắn không có gì được cất giấu bên trong. Ở đây, sự trong suốt là công cụ kiểm soát.

Ba động cơ, một điểm chung. Một món đồ để lộ ruột là một món đồ không có gì phải giấu.

Và rồi sự trong suốt bắt đầu lùi lại

Suốt vài năm gần đây, thương hiệu điện thoại được nhắc đến nhiều nhất về thiết kế trong suốt là Nothing. Từ năm 2022, mỗi máy họ bán ra đều có mặt lưng kính trong, để lộ ốc vít và cuộn sạc không dây như một tuyên ngôn.

Nhưng tại triển lãm MWC đầu năm 2026, chính hãng này đã bỏ hẳn mặt lưng trong trên mẫu Phone (4a) Pro, thay bằng thân nhôm nguyên khối. Mẫu Phone (4b) công bố sau đó chỉ còn giữ lại phần trong suốt ở cụm camera phía trên, nửa dưới trở lại kín hoàn toàn.

Nghĩa là ngay cả thương hiệu xây dựng toàn bộ bản sắc trên sự trong suốt cũng đang rút lui khỏi nó. Lý do rất dễ hiểu: làm vỏ trong khó và tốn kém. Mọi mối hàn, mọi vệt keo, mọi con ốc lệch đều phơi ra trước mắt người dùng. Vỏ kín thì tha thứ cho tất cả những thứ đó.

Kết quả là một món đồ trong suốt hôm nay hiếm hơn nhiều so với hai mươi năm trước.

Một chiếc máy sấy tóc để lộ vi mạch

Máy sấy tóc là món đồ ít ai nghĩ tới khi nói chuyện thiết kế. Nó nằm trong ngăn kéo phòng tắm, lôi ra dùng vài phút mỗi ngày rồi cất đi. Gần như mọi mẫu trên thị trường đều là một khối nhựa kín màu đen hoặc trắng.

Crystal Aura được làm theo hướng ngược lại. Nắp máy trong suốt, để lộ bảng vi mạch và các nút bấm bên dưới. Phần thân đi theo tông hổ phách phối hồng nhạt, và ẩn giữa đầu sấy là một dải đèn LED plasma chỉ hiện ra khi máy hoạt động.

Bên trong lớp nắp ấy là động cơ brushless quay 110.000 vòng mỗi phút cùng hệ thống kiểm soát nhiệt, thứ quyết định tóc bạn khô nhanh hay chậm và có bị làm nóng quá mức hay không. Đó cũng chính là thứ bạn nhìn thấy mỗi lần cầm máy lên.

Đây là món đồ được thiết kế để nằm trên mặt bàn, không phải trong ngăn kéo.